Ukraina oraz dziewięć państw europejskich powołały nową koalicję, której celem będzie stworzenie wspólnego systemu obrony przed pociskami balistycznymi. Inicjatywa ma doprowadzić do powstania europejskiego rozwiązania tańszego i dostępnego w większej liczbie niż amerykańskie systemy Patriot.
Deklarację o utworzeniu Zintegrowanej Koalicji Obrony Antybalistycznej podpisano 13 lipca 2026 roku podczas spotkania w Paryżu. Do grona państw założycielskich należą Ukraina, Francja, Niemcy, Wielka Brytania, Włochy, Hiszpania, Holandia, Dania, Norwegia i Szwecja. Polska nie znalazła się wśród pierwszych uczestników, jednak koalicja pozostaje otwarta dla kolejnych krajów podzielających jej cele. (elysee.fr)
Wspólna odpowiedź na zagrożenie rakietowe
Państwa uczestniczące w projekcie podkreśliły, że rosnące rozpowszechnienie pocisków balistycznych stanowi coraz poważniejsze zagrożenie dla bezpieczeństwa całej Europy. Nowa inicjatywa ma mieć charakter wyłącznie defensywny i uzupełniać już używane lub zamawiane systemy obrony powietrznej.
Koalicja nie będzie więc bezpośrednim odpowiednikiem NATO ani nowym sojuszem opartym na zasadzie wzajemnej obrony. Ma być przede wszystkim platformą współpracy wojskowej, technologicznej i przemysłowej. Państwa zamierzają wspólnie określić wymagania operacyjne, powołać zespoły techniczne, opracować zasady zarządzania programem oraz przygotować harmonogram osiągnięcia pierwszych zdolności bojowych. (elysee.fr)
Podstawą całego przedsięwzięcia będzie doświadczenie Ukrainy, która od początku rosyjskiej inwazji na pełną skalę odpiera regularne ataki rakietowe. Wspólna deklaracja wprost wskazuje na wyjątkową wiedzę operacyjną zdobywaną przez ukraińskie wojsko podczas obrony przed rosyjskimi pociskami. (elysee.fr)
Freyja – ukraiński projekt dla całej Europy
Najważniejszym projektem koalicji ma zostać system Freyja, rozwijany na podstawie ukraińskich technologii. Jego centralnym elementem będzie pocisk przechwytujący FP-7X, opracowany przez ukraińską firmę Fire Point. Europejscy partnerzy mogą dostarczyć między innymi radary, urządzenia śledzące, systemy dowodzenia i łączności oraz inne komponenty potrzebne do zbudowania kompletnej tarczy antyrakietowej. (Breaking Defense)
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski porównał przyszły system do konstrukcji z klocków, w której rozwiązania pochodzące od różnych europejskich przedsiębiorstw zostaną połączone w jedną architekturę. Według niego pierwsza wersja systemu mogłaby uzyskać zdolność operacyjną w ciągu około 12 miesięcy. Jest to jednak bardzo ambitny termin, zależny między innymi od finansowania, wyników testów oraz szybkości integracji poszczególnych elementów. (Reuters)
Freyja nie ma zastępować Patriotów ani francusko-włoskich zestawów SAMP/T. Jej zadaniem będzie zwiększenie liczby dostępnych środków przechwytujących i obniżenie kosztu zwalczania pocisków balistycznych. Ukraina podkreśla, że obecna światowa produkcja rakiet do systemów Patriot nie wystarcza wobec rosnącego zapotrzebowania państw europejskich i intensywności rosyjskich ataków. (Breaking Defense)
Europejski przemysł obronny ma połączyć siły
W spotkaniu inaugurującym koalicję uczestniczyli przedstawiciele największych europejskich przedsiębiorstw zbrojeniowych, w tym Leonardo, MBDA, Saab, Safran, Thales, Kongsberg, Hensoldt, Eurosam i Diehl Defence. Nowy projekt może stać się nie tylko programem wojskowym, lecz także jednym z najważniejszych przedsięwzięć integrujących europejski przemysł obronny. (Breaking Defense)
Równolegle Airbus, Thales, MBDA, Safran i firma Destinus zapowiedziały utworzenie konsorcjum Bliksem EXO. Jego zadaniem ma być opracowanie europejskiego pocisku zdolnego do przechwytywania rakiet balistycznych na bardzo dużych wysokościach, również poza atmosferą. System ten ma odpowiadać między innymi na zagrożenie pociskami średniego i pośredniego zasięgu. (Breaking Defense)
Wojna w Ukrainie zmienia europejską obronę
Utworzenie koalicji pokazuje, że Ukraina przestaje być postrzegana wyłącznie jako odbiorca zachodniego uzbrojenia. Dzięki doświadczeniu zdobytemu podczas wojny staje się również dostawcą technologii, wiedzy operacyjnej i rozwiązań, które mogą zostać wykorzystane do ochrony całego kontynentu.
Nowy projekt jest odpowiedzią na nasilenie rosyjskich ataków balistycznych oraz problemy z dostępnością rakiet przechwytujących. W ostatnich tygodniach Ukraina miała coraz większe trudności ze zwalczaniem tego rodzaju pocisków z powodu ograniczonych zapasów amunicji do systemów obrony powietrznej. (Reuters)
Powstanie wspólnej europejskiej tarczy będzie jednak wymagało znacznych nakładów finansowych, uzgodnienia standardów technicznych oraz rozwiązania problemów związanych z produkcją na dużą skalę. Samo podpisanie deklaracji nie oznacza jeszcze powstania działającego systemu. Stanowi jednak istotny krok w kierunku europejskiej obrony przeciwrakietowej, w której Ukraina ma być nie tylko chronionym państwem, ale jednym z najważniejszych partnerów technologicznych.
